نسخه پژوهشی ۱.۰ | شناسه دانشنامه: HT-CCI-28-1405
منظومه راهبردی حیات طیبه | تحت اشراف کانون فرهنگی تبلیغی مرصاد
سامانه پژوهشی مفاهیم ۲۸گانه آینده محاسباتی

دانشنامه راهبردی محاسبات تمدنی اسلامی

منظومه‌ای مفهومی برای فهم، نقد، تهذیب و تسخیر آینده محاسباتی؛ از بیرونی‌سازی قوای انسان تا هوش مصنوعی، تمدن الگوریتمی، عدالت داده‌ای و افق هدایت تمدنی.

۷
خوشه مفهومی
۲۸
پرونده علمی
۶
مسیر سخنرانی
۱
نظریه مرکزی
پرونده مادر
از خاک تا هوش مصنوعی
⚜️
ایده مرکزی

هوش مصنوعی پایان تاریخ فناوری نیست؛ آغاز سرایت محاسبه به ساختارهای تمدنی بشر است.

روش مواجهه

فهم فناوری، نقد مبانی، تهذیب اخلاقی و ساخت تمدنی.

غایت

محاسبه در خدمت حقیقت، عدالت، کرامت انسان، علم، تربیت و هدایت.

شناسه: HT-CCI-28-1405
وضعیت: در حال توسعه پژوهشی
دبیرخانه: منظومه راهبردی حیات طیبه
معرفی دانشنامه

زبان نظری مشترک برای آینده محاسباتی و تمدن نوین اسلامی

دانشنامه راهبردی محاسبات تمدنی اسلامی تلاشی است برای صورت‌بندی یک منظومه مفهومی در نسبت میان انسان، فناوری، داده، الگوریتم، هوش مصنوعی، حکمرانی و تمدن نوین اسلامی.

ایده مرکزی این دانشنامه آن است که هوش مصنوعی پایان تاریخ فناوری نیست؛ بلکه مرحله‌ای تازه در بیرونی‌سازی قوای انسان و آغاز سرایت محاسبه به ساختارهای تمدنی بشر است. از این منظر، مسئله اصلی آینده صرفاً تولید ابزارهای هوشمند نیست؛ بلکه تعیین غایت، اخلاق، عدالت، مالکیت، حکمرانی و جهت تمدنی این ابزارهاست.

این دانشنامه با ارائه ۲۸ مفهوم راهبردی، می‌کوشد زبان نظری مشترکی برای پژوهش، سخنرانی، مقاله‌نویسی، سیاست‌گذاری، آموزش نخبگانی و تألیف کتاب «از خاک تا هوش مصنوعی» فراهم آورد.

تز مرکزی دانشنامه

هوش مصنوعی پایان نیست؛ آغاز تمدن محاسباتی است

تاریخ فناوری را می‌توان تاریخ بیرونی‌سازی تدریجی قوای انسان دانست؛ از ابزار و خط و عدد تا کامپیوتر و هوش مصنوعی. اما هوش مصنوعی پایان این مسیر نیست؛ بلکه آغاز مرحله‌ای است که در آن محاسبه به ساختارهای تمدنی بشر سرایت می‌کند. در این مرحله، مسئله اصلی فقط داشتن فناوری نیست؛ بلکه جهت‌دهی آن است. تمدن نوین اسلامی باید با فهم، نقد، تهذیب و تسخیر فناوری‌های محاسباتی، آن‌ها را در خدمت عدالت، علم، کرامت انسان، امانت، اخلاق، عبودیت و افق هدایت تمدنی قرار دهد.
فهم

شناخت علمی و فنی داده، الگوریتم، تراشه، شبکه و هوش مصنوعی.

نقد و تهذیب

بررسی مبانی، مالکیت، عدالت، حریم، کرامت و پیامدهای تمدنی.

ساخت تمدنی

تولید زیرساخت، سامانه، مدل، سیاست و زیست‌بوم هوش مصنوعی اسلامی.

منظومه مفاهیم

۷ خوشه مفهومی، ۲۸ پرونده علمی

هر مفهوم به‌عنوان یک پرونده مستقل پژوهشی طراحی شده و در مراحل بعد شامل متن کوتاه، سخنرانی، اسلاید، مقاله، منابع و کتابچه خواهد شد.

۱

خوشه اول: انسان‌شناسی فناوری

نسبت انسان، ابزار، بدن، ذهن و تصمیم

۲

خوشه دوم: فلسفه محاسبه

نسبت عقل، محاسبه، ایمان، غایت و تقلیل انسان

۳

خوشه سوم: تمدن محاسباتی

از سرایت محاسبه تا جامعه پلتفرمی

۴

خوشه چهارم: اخلاق و حقوق داده

امانت، عدالت، کرامت و حق توضیح

۵

خوشه پنجم: حکمرانی و قدرت

داده، الگوریتم، استقلال و حاکمیت امت

۶

خوشه ششم: ژئوپلیتیک فناوری

استعمار داده‌ای، فقر محاسباتی و اقتدار تراشه‌ای

۷

خوشه هفتم: نظریه ایجابی اسلامی

از نبرد غایت‌ها تا محاسبه در خدمت هدایت

مسیرهای استفاده

دانشنامه برای چه کسانی طراحی شده است؟

این دانشنامه فقط فهرست اصطلاحات نیست؛ بلکه یک سامانه تولید محتوا، سخنرانی، مقاله، کتاب و سیاست‌گذاری است.

۱

مسیر پژوهشگر

تعریف مفهوم، منابع، چکیده مقاله، ساختار پژوهش و پرسش‌های علمی.

۲

مسیر سخنران

متن ۵ دقیقه‌ای، متن ۲۰ دقیقه‌ای، اسلاید، شواهد و پاسخ به نقدها.

۳

مسیر سیاست‌گذار

مسئله، تهدید، فرصت، اصول اسلامی و پیشنهادهای راهبردی.

۴

مسیر نویسنده

مفهوم، فصل پیشنهادی، مثال تاریخی، تحلیل تمدنی و منابع.

۵

مسیر آموزش نخبگانی

نقشه درس، متن آموزشی، آزمون، کاربرگ و پروژه‌های مفهومی.

مسیر سخنرانی‌های پایه

۶ نشست مادر برای دفاع از نظریه

این شش مسیر برای ارائه در همایش‌ها، مجامع علمی، نشست‌های نخبگانی و کرسی‌های نظریه‌پردازی طراحی می‌شود.

نشست ۰۱

بیرونی‌سازی قوای انسان

از ابزار سنگی تا هوش مصنوعی؛ درآمدی بر فلسفه محاسبات تمدنی اسلامی.

نشست ۰۲

سرایت محاسبه به تمدن

چرا هوش مصنوعی فقط یک ابزار نیست و چگونه وارد ساختارهای تمدنی می‌شود؟

نشست ۰۳

نبرد غایت‌ها

هوش مصنوعی در خدمت سلطه یا عدالت؟ مصرف یا کرامت؟ غفلت یا هدایت؟

نشست ۰۴

تسخیر و تهذیب تمدنی فناوری

راه سوم تمدن اسلامی: نه تکنولوژی‌پرستی، نه تکنولوژی‌هراسی.

نشست ۰۵

امانت داده و عدالت داده‌ای

مبانی اخلاقی و حقوقی داده در عصر هوش مصنوعی و حکمرانی الگوریتمی.

نشست ۰۶

زیست‌بوم هوش مصنوعی اسلامی

از نظریه تا ساخت؛ داده، مدل، تراشه، ابر، قانون، اخلاق و نیروی انسانی.

کتابخانه راهبردی

محورهای منابع و اسناد پشتیبان

فلسفه فناوری

هایدگر، مک‌لوهان، کاپ، استیگلر، سیموندون، فلوریدی و فلسفه اطلاعات.

مبانی کامپیوتر و AI

بول، تورینگ، شانون، فون‌نویمان، معماری کامپیوتر، الگوریتم و یادگیری ماشین.

داده، قدرت و پلتفرم

سرمایه‌داری نظارتی، استعمار داده‌ای، جامعه شبکه‌ای، پلتفرم و جنگ شناختی.

منابع اسلامی

قرآن، نهج‌البلاغه، فارابی، ابن‌سینا، ملاصدرا، علامه طباطبایی، شهید مطهری.

درباره دانشنامه

مرکزیت مفهومی برای تولید سخنرانی، مقاله و کتاب

دانشنامه راهبردی محاسبات تمدنی اسلامی، بخش پژوهشی و مفهومی منظومه راهبردی حیات طیبه است که با هدف تدوین زبان نظری مشترک در حوزه آینده محاسباتی، هوش مصنوعی، داده، الگوریتم، حکمرانی و تمدن نوین اسلامی طراحی شده است.

این سامانه در مرحله نخست، ۲۸ مفهوم بنیادین را به‌صورت پرونده‌های پایه ارائه می‌کند و در مراحل بعد برای هر مفهوم، متن کوتاه، متن سخنرانی، اسلاید، مقاله علمی، منابع و کتابچه مستقل تدوین خواهد شد.

اطلاعات سامانه

عنوان: دانشنامه راهبردی محاسبات تمدنی اسلامی
شناسه: HT-CCI-28-1405
نسخه: پیش‌نویس پژوهشی ۱.۰
دبیرخانه: منظومه راهبردی حیات طیبه
اشراف: کانون فرهنگی تبلیغی مرصاد
وضعیت: در حال توسعه علمی
بازگشت به پرتال حیات طیبه

پرونده‌های پایه دانشنامه محاسبات تمدنی اسلامی

این بخش برای تکمیل اتصال پرونده‌های ۱ تا ۹ به صفحه اصلی دانشنامه افزوده شده است.

پرونده 1: بیرونی‌سازی قوای انسان پرونده 2: سرایت محاسبه به تمدن پرونده 3: نبرد غایت‌ها پرونده 4: تسخیر تمدنی فناوری پرونده 5: از خاک تا سیلیکون پرونده 6: مبانی فلسفی و محاسباتی داده پرونده 7: منطق الگوریتم و عاملیت ماشینی پرونده 8: از ترانزیستور تا شبکه‌های عصبی پرونده 9: هوش مصنوعی و صورت‌بندی جدید قدرت
نظام ارزیابی و گواهی‌نامه فعال شد

گواهی تکمیل دانشنامه راهبردی محاسبات تمدنی اسلامی

با پاسخ‌گویی به ۳ سؤال تستی پایان هر درس و قبولی در هر ۲۸ درس، گواهی تکمیل منظومه دانشنامه برای شما فعال می‌شود.

در حال محاسبه پیشرفت...